Bankwerk

 


Gezicht naar het oosten. Een foto van vóór de restauratie in de jaren negentig. De houten vloer, die ±1840 werd aangebracht, is verwijderd. De vorige avondmaalstafel zou in de kerk van Jorwerd staan. Er is eigenlijk weinig gewijzigd. Eén van de vrouwen-banken (aan de zuid-zijde, rechts) is verwijderd om het 'hek' groter te maken. Dit is geschied in het begin van de 19de eeuw en was nodig, omdat de Kerkeraad, die hier zit, vergroot werd van vier naar zes leden. Hierdoor is er een deurtje aan de voorkant van het 'hek' bijgemaakt. In het midden is de 'Kerkvoogdenbank', met achter zitplaats voor de mannen en vóór die voor de vrouwen. Aan de noord-zijde (links) zijn de mannen-banken. [scan van een eigen foto 1996].

Opschrift: 'in de Jaaren | 1779 1780 & 1781 | is't Hout binnen in deze | Kerk vernieuwd en thans | GRIETMAN | Den Heer De Heer E.H. van Aylva |KERKVOOGDEN |De Heer T.D.W.A. Wiearda en | De Eerzaame F Rommerds | PREDIKANT | N. Pluim'. Ds Pluim is in de kerk begraven [scan van een eigen foto 1973].

Enkele hoofdrolspelers bij  het aanbrengen van het bankwerk. Fedde Rommerds kon zo te zien niet schrijven. Nanne Piers heette later Swierstra [scan van een rekening uit 1783].

Een aantekening achter de lambrisering betreffende de inschrijving op het maken van het bankwerk [scan van een eigen foto 1991].
    
Links: aan de binnenkant is de naam van de beeldhouwer, de uit Leeuwarden afkomstige H. Berkebijl (1752-1787), aangebracht. Timmerman was T. Sentjes [scan van een eigen foto 1985]. Rechts: snijwerk (1783)  van H. Berkebijl in de voogdenkamer van het Anthony gasthuis te Bolsward [Stichting Alde Fryske Tsjerken, ringband I 1970-1975, 184].
    
Links: vrouwenbank onder het orgel [scan van een eigen foto 1996]. Rechts: idem, snijwerk op de lambrisering [scan van een eigen foto 1985].
    
Het snijwerk op de vrouwenbanken, de banken aan de Z-W zijde, hebben schotten die om en om het zelfde motief hebben. Hieraan is de stijl, Lodewijk XVI te herkennen, symetrisch a-symetrisch. Te zien zijn linten en guirlanders met bladmotieven. Op verschillende plaatsen hier en elders zijn bladeren van de laurier, hulst, eik, acanthus verwerkt [scan van een eigen foto 1985].

Snijwerk op de lambrisering van de vrouwenbanken [scan van een eigen foto 1985].

De enige ronde kansel in Friesland. Vijf voorstellingen uit het leven van Christus (v.l.n.r.: gesprek met Nicodemus, Johannes 3: 1-22; genezing van de waterzuchtige op Sabbath, Lucas 14: 1-6; de ontmoeting met  de overspelige vrouw, Johannes 8: 3-12; de twaalfjarige Jezus in de tempel, Lucas 2: 40-52; het gesprek met de Samaritaanse vrouw, Johannes 4: 5-27). Hoewel alles er nog redelijk uit ziet, doet de toestand van de lambrisering vermoeden, dat er het een en ander loos is [scan van een eigen foto 1985].
              
De tussenpanelen munten uit door tal van symbolische bijbelse voorstellingen. V.l.n.r.: 1 vermaningen tot de eredienst, 2 de vier evangelisten, 3 hoop geloof en liefde, 4 Avondmaal (er staat 'sjinee roechoot' de twee plankjes) [Stichting Alde Fryske Tsjerken, ringband I 1970-1975, 180].
    
Links: het bijzondere aan de trapleuning van de preekstoel is dat die gemaakt is uit één wagenschot eikenhout [scan van een eigen foto 1985]. Rechts: de onderkant van het klankbord van de preekstoel [scan van een eigen foto 1996].
    
Links: de knop onder de preekstoel is, hoewel behoorlijk beschadigd, nog steeds fraai. Rechts: een variatie op een simpele knop waar de predikant de baret (hoofddeksel) aan kan hangen, een uitgestoken handje [scan van een eigen foto 1985].
    
Kerkvoogdenbank aan de O-zijde [scan van een eigen foto 1996].
         
De puiwand onder het orgel is versierd met muziekinstrumenten. De bladmuziek is niet te spelen. Midden onder het orgel het teken voor het eeuwige leven, de slang die in zijn staart bijt [Stichting Alde Fryske Tsjerken, ringband I 1970-1975, 182].
    
Losse bank uit het koor. Het heeft er veel van dat er houtwerk uit het vorige intereur verwerkt is. Ik zou zeggen de planken waar je op zit en zoals hier de zijschotten van de voorzetbanken (Gotisch?) [scan van een eigen foto 1985].
(24-12-06)
Home
Kerk
Kuierke
Cultuur
Wat er vooraf ging Bankwerk Zerken (1) Begravenen